Outdoor Life
www.gmcworkshop.com
ประจำเดือนสิงหาคม 2545

ไต่หฤโหด..ค้นหาป่าโบราณ


ล่องเรือชมแม่น้ำทาฮานและ สภาพป่าดงดิบรกทึบสองฝาก ฝั่ง เป็นกิจกรรมสุดฮิตของทามัน เนการามาช้านาน
Matonia pectinatea เฟิร์น โบราณหายาก มีรูปทรงประหลาด มันกำเนิดขึ้นมาบนโลก ตั้งแต่ ยุคจูแรสสิกถึงไตรแอสสิก (220-130 ล้านปีก่อน) นอกจากจะพบ ใกล้ยอดกูนุง ทาฮานแล้ว ยังมีรายงานล่าสุดว่า กระจาย พันธุ์ลงมาถึงที่ ราบสูง ในป่าฮาลา บาลาของไทยด้วย


คาโนปี วอล์ก ที่ยาวที่สุดในโลก คือรูปแบบหนึ่งแห่งการ ศึกษาธรรมชาติ ให้มุมมอง แปลกตา เห็นเรือนยอดป่า แน่นทึบต่อเนื่องอยู่เบื้องล่าง
ไม่ไกลจากเส้นศูนย์สูตรมากนัก บนแผ่นดินใหญ่แห่งมาเลเซีย ตะวันตกที่มีภูมิอากาศร้อนชื้น ฝนตกชุกตามแบบมรสุมนั้น เป็นที่ตั้งของป่าผืนหนึ่ง ซึ่งได้รับการยอมรับว่า เป็นป่าดงดิบชื้น เก่าแก่ที่สุดในโลก ด้วยอายุรวมถึง 130 ล้านปี ดังอาณาจักรแห่ง สีเขียวอันอุดมสมบูรณ์ไปด้วย พืชพรรณและสรรพสัตว์ร่วมวิวัฒนา การต่อเนื่อง ยาวนาน ยิ่งกว่านั้นป่าดึกดำบรรพ์ผืนนี้ยังเป็นที่ตั้งของ ยอดเขาตระหง่านนามกูนุง ทาฮาน (Gunung Tahan) ที่ได้รับ การบันทึกไว้ว่าเป็นยอดเขาที่สูงที่สุด ในเขตมาเลเซียตะวันตก ยอดเขาในฝันของนักแรกทางธรรมชาติตัวจริง ผืนป่าอันทรงคุณค่า ที่กำลังกล่าวถึงนี้คือ ทามัน เนการา (Taman Negara)

จากแทมเบลิงถึงทาฮาน

เสียงเครื่องยนต์ท้ายเรือดังเป็นจังหวะหึ่งๆ ต่อเนื่อง ส่งให้เรือไม้ติดหลังคาลำยาว แล่นฉิวตัดท้องน้ำเรียบสีน้ำตาลอ่อน ของแม่น้ำแทมเบลิง (Tambeling River) ไปเร็วอย่างไม่น่าเชื่อ 2 ชั่วโมงแล้วสินะ ที่ผมออกมาจากท่าเรือแทมเบลิง เมืองเจรันตุด (Jerantut) ล่องทวนมาตามสายน้ำ ซึ่งลดระดับลงยาวฤดูแล้ง ทำให้หาดทรายขนาดใหญ่หลายแห่งริมน้ำเผยขึ้นอวดโฉม สายน้ำแทมเบลิง อันเป็นสาขาหนึ่งของ แม่น้ำปาหัง ทางตะวันตกของมาเลเซีย กำลังนำผมคดเคี้ยว ตวัดผ่านลึกเข้าสู่ป่าดิบรกชัฎมากขึ้นเรื่อยๆ คงต้องใช้เวลาอีกราวชั่วโมงเศษ เรือลำน้อยของผมจึงจะไปถึงยังที่ทำการใหญ่ของอุทยานแห่งชาติ ทามัน เนการา (Taman Negara National Park) ซึ่งตั้งอยู่บริเวณกัวลา ทาฮาน (Kuala Tahan) ทางตอนใต้ของอุทยานฯ

บ่ายคล้อย เรือค่อยๆ เข้าเทียบยังท่าของอุทยานฯ บริเวณนี้เป็นจุดที่แม่น้ำ ทาฮาน ซึ่งไหลลงมาจากป่าลึกบนเทือกเขาสูง ทางตะวันตกเฉียเหนือบรรจบกับแม่น้ำ แทมเบลิง มีทามัน เนการา รีสอร์ท ที่พักระดับสี่ดาวตั้งอยู่กลางป่า โอบล้อมด้วยภูเขา และแมกไม้ใหญ่ที่มีพืชอิงอาศัยเกาะเกี่ยวแปลกตา ร่มรื่นงดงาม
ฟ้ามืดลงอย่างรวดเร็ว อากาศช่วงหัวค่ำในป่า ค่อนข้างอบอ้าว พร้อมๆ กับการมาของยุงและแมลงจำนวนมาก หลังอาหารค่ำ ผมเดินเล่นไปที่ศูนย์ บริการนักท่องเที่ยว พอเปิดประตูเข้าไปก็ถูกใจมาก เพราะมีมุมขายของที่ระลึก รอบห้องเป็นนิทรรศการแสดงข้อมูลของอุทยานฯ พร้อมให้ความรู้เรื่องโครงสร้าง ของป่าดิบและสรรพชีวิตของที่นี่ ผมเลยเดินดูรูปสัตว์เพลิดเพลินจน 20.45 น. ก็ได้เวลาฉายวิดีโอรอบค่ำ ในห้องเล็กๆ จุคนได้สัก 20 คนถูกดับไฟสนิท สายตาทุกคู่จับจ้องไปยังจอโทรทัศน์เดียวกัน

ข้อมูลจากวิดีโอโชว์บอกว่า สมัยที่มาเลเซียยังเป็นเมืองขึ้นของอังกฤษ พื้นที่ตรงนี้ เรียกว่าอุทยานกษัตริย์จอร์จที่ 5 (King George V Park) ใช้อนุรักษ์พืชพรรณ และสัตว์ป่าหายาก ต่อมาหลังมาเลเซียได้รับเอกราช ป่าผืนนี้จึงเปลี่ยนชื่อเป็น ทามัน เนการาซึ่งเป็นภาษามาเลเซีย แปลว่าอุทยานแห่งชาตินั่นเอง ทามัน เนการาจึงกลาย เป็นอุทยานแห่งชาติแห่งแรกของมาเลเซีย มีอาณาเขตกว้างใหญ่ถึง 4,343 ตาราง กิโลเมตร เป็นป่าดิบทึบรอยต่อ 3 รัฐ ระหว่างรัฐปาหัง กลันตัน และตรังกานู มีสัตว์ ชุกชุม ไม่ว่าจะเป็นกระซู่ กระทิง ช้างป่า เสือโคร่ง สมเสร็จ เซียมัง ฯลฯ แต่ความ ยิ่งใหญ่ของทามัน เนการาอาจอยู่ตรงจุดที่เขาอวดอย่างภูมิใจว่า "The Oldest Rain Forest of The World" หรือเป็นป่าฝนที่เก่าแก่ที่สุดของโลก! คือมีอายุ ถึง 130 ล้านปี ผมค้นเอกสารเพิ่มเติมได้ความว่า ราว 130 ล้านปีก่อน ป่าผืนนี้ได้ อุบัติขึ้น มีการพัฒนาจนเต็มไปด้วยพืชและสัตว์ จวบจนเมื่อ 12 ล้านปีมานี้ ที่อากาศแห้งแล้วแห่งยุคไพลโอซีน (Pleiocene) แผ่ปกคลุมโลก คร่าชีวิตสัตว์ และทำลายป่าไม้ลงเกือบหมด แต่ทามัน เนการากลับได้รับผลกระทบน้อยมาก เพราะมีเทือกเขาหิมาลัยมหึมากั้นกระแสความแห้งแล้งไว้ ผสานกับฝนจากมรสุม เขตศูนย์สูตรยังตกอยู่ พืชและสัตว์จึงวิวัฒนาการต่อเนื่องมาได้ หลังจากนั้น โลกได้ผ่านยุคน้ำแข็งอีกหลายครั้ง แต่อาณาจักรสิ่งมีชีวิตยิ่งใหญ่ของทามัน เนการา ก็ยังคงดำเนินจังหวะลมหายใจต่อไป




ลานหินขนาดใหญ่ ท่ามกลาง
วงล้อมของป่าดิบบริเวณลาตา
เบอร์โก เป็นจุดสิ้นสุดของการ
ล่องเรือชมแม่น้ำทาฮาน
นักท่องเที่ยวชอบลงเล่นน้ำที่นี่


ชาวป่าเผ่าโอรัง อาซียังคงอาศัย
อยู่ในป่าทามัน เนการา
เช่นเดียวกับบรรพบุรุษของ
พวกเขาเมื่อหลายร้อยปีก่อน



ทามัน เนการามีสภาพเป็นป่า ดงดิบชื้นอันอุดมสมบูรณ์ ราวกับโลกแห่งสีเขียวที่มี สังคมพืชน้อยใหญ่ซับซ้อน


กล้วยไม้ดิน Spathoglottis sp. สกุลใกล้เคียงกับเอื้องพิสมร ของไทย อวดดอกสีเหลืองสดประดับป่า ละเมาะบนยอดเขาสูงชัน



กุหลาบป่ามาลายา หรือกุหลาบไฟ ตามภาษามาเลเซีย เบ่งบานอยู่ ณ ยอดเขาสูงอากาศหนาวเย็น
ทามัน เนการาเป็นแหล่งรวม ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกว่า 200 ชนิด ปลาน้ำจืด 200 ชนิด และนกอีก 300 ชนิด โดยเฉพาะ มีนกเงือกทั้ง 9 ชนิดของมาเลเซียอยู่ในป่าผืนนี้ ได้แก่ นกเงือกดำ นกเงือกหัวแรด นกเงือกหัวหงอก นกกก นกแก๊ก นกชนหิน นกเงือกปากย่น นกเงือกกรามช้าง และนกเงือกปากดำ

เช้าตรู่วันใหม่อากาศแจ่มใส เสียงนกป่าระงมรอบบ้านพัก ผมเลยไปล่องเรือชมธรรมชาติ ของแม่น้ำทาฮาน ซึ่งถือเป็นกิจกรรมสุดฮิตของที่นี่ แม่น้ำทาฮาน (Tahan River) มีต้น กำเนิดมาจากป่าลึกในทามัน เนการา ป่าใหญ่สองฝั่งช่างรกชัฎ เรือนยอดไม้หลายชั้นเรียงราย ลดหลั่น เต็มไปด้วยปาล์มและหวายรกเรื้อ เถาวัลย์เกาะเกี่ยวเลื้อยพันระโยงระยาง เรือบดลำน้อยของผมค่อยๆ แล่นช้าๆ ปล่อยให้ความงามของทาฮาน นำทางไป ยิ่งแล่นลึก เข้าป่า ลำธารก็ยิ่งคดเคี้ยวบีบแคบ คล้ายกำลังล่องเรืออยู่ในอุโมงค์ต้นไม้ครึ้ม ผืนน้ำนิ่งรอบกายใสแจ๋ว ทว่าท้องน้ำที่เป็นวังลึกกลับดำสนิท ราวกับน้ำหมักซากพืช ในป่าพรุ เกือบตลอดทาง เราจะพบต้นไม้ยักษ์ชนิดหนึ่งที่มีลำต้นขนาด 4-5 คนโอบ สูงใหญ่และโน้ม เอนเข้ามาแผ่กิ่งก้าน สร้างความร่มครึ้มแก่ทาฮาน นั่นคือต้นยางคลอง (Dipterocarpus oblongifolius) พรรณไม้ที่ชอบขึ้นอยู่ชายน้ำ
และกระจายพันธุ์หนาแน่นในเขตรัฐปาหัง และกลันตัง ภาษามาเลย์เรียกไม้ชนิดนี้ว่าเนรัม (Nerum) ยามที่เนรัมออกผลสุกแล้วร่วง หล่นลงน้ำ ก็จะกลายเป็นอาหารแก่ปลานานาชนิด

"ติดแก่งแล้ว ช่วยกันลงเข็นเร็ว" ใครคนหนึ่งตะโกนลั่น ฤดูแล้งปริมาณน้ำที่น้อยลง จะทำให้บางช่วงของทาฮาน ตื้นเสียจนเห็นหินท้องลำธารอยู่เกลื่อนกล่น.....

และนี่เป็นเพียงความสวยงามบางส่วน ที่เรานำมาเสนอกับท่านสมาชิก หากสนใจท่านสามารถเข้าไปอ่านรายละเอียด เพิ่มเติมได้จาก Nature Explorer นิตยสารสำหรับนักแรกทางธรรมชาติ ฉบับเดือนสิงหาคม 2545 หรือ www.natureexplorer.net


ขอขอบคุณข้อมูลจาก หนังสือ Nature Explorer Feature : Outdoorlife หน้า 75-85 ฉบับเดือนสิงหาคม 2545

Back